Toegankelijkheid wordt vaak behandeld als een juridisch vinkje: iets wat erbij moet omdat het moet. Dat is jammer, want het is een van de weinige onderwerpen waar de wettelijke eis, de gebruikerservaring en de vindbaarheid vrijwel dezelfde kant op wijzen. Een website die goed werkt met een schermlezer is bijna altijd ook een website die Google goed begrijpt.

Wat WCAG is

De Web Content Accessibility Guidelines zijn de internationale standaard voor digitale toegankelijkheid. De huidige versie is 2.2. De richtlijnen kennen drie niveaus: A (minimum), AA (de norm waar vrijwel alle wetgeving naar verwijst) en AAA (zeer streng, in de praktijk zelden volledig haalbaar).

Als iemand het heeft over "een toegankelijke website", bedoelt men in de regel WCAG 2.2 niveau AA. Dat is ook het niveau waarop wij standaard bouwen.

Moet je website eraan voldoen?

Voor Nederlandse overheidsinstanties en semi-overheid geldt al langer een wettelijke verplichting, inclusief het publiceren van een toegankelijkheidsverklaring. Daarnaast is met de Europese toegankelijkheidsrichtlijn (de European Accessibility Act) de kring uitgebreid naar een aantal commerciële diensten, waaronder e-commerce, bankieren, vervoer en telecom.

Of je organisatie er precies onder valt, hangt af van je sector en omvang; er gelden uitzonderingen voor kleine ondernemingen. Wij zijn geen juristen, dus voor een harde uitspraak over jouw situatie verwijzen we je naar je eigen juridisch adviseur. Wat we wél kunnen zeggen: het aantal organisaties dat eraan moet voldoen groeit, en achteraf toegankelijk maken is aanzienlijk duurder dan het meteen goed doen.

De vier principes

WCAG is opgebouwd rond vier uitgangspunten. Alles onder de richtlijn valt in een van deze categorieën.

Waarneembaar. Informatie moet zichtbaar of hoorbaar zijn voor iedereen. Denk aan alt-teksten bij afbeeldingen, ondertiteling bij video en voldoende kleurcontrast.
Bedienbaar. Alles moet werken zonder muis. Een bezoeker die met het toetsenbord navigeert, moet elk menu, formulier en knop kunnen bereiken en zien waar de focus staat.
Begrijpelijk. Taal en interactie moeten voorspelbaar zijn. Foutmeldingen in formulieren leggen uit wat er mis is en hoe je het oplost.
Robuust. De code moet correct genoeg zijn dat hulpsoftware ermee overweg kan, nu en over vijf jaar.

Wat het in de praktijk betekent

De meeste toegankelijkheidsproblemen die wij tegenkomen zijn niet exotisch. Het zijn steeds dezelfde dingen:

Lichtgrijze tekst op wit, omdat het rustig oogt in het ontwerp. Contrastverhouding moet minstens 4,5:1 zijn voor gewone tekst.
Formuliervelden zonder gekoppeld label, waardoor een schermlezer alleen "invoerveld" voorleest.
Koppen die op grootte zijn gekozen in plaats van op hiërarchie, bijvoorbeeld een h4 omdat die toevallig de juiste afmeting had.
Links met de tekst "lees meer", die buiten hun context betekenisloos zijn.
Menu's en modals die alleen met de muis te sluiten zijn.
Afbeeldingen met een alt-tekst als "afbeelding1.jpg", of juist een decoratieve afbeelding die wél wordt voorgelezen.

Stuk voor stuk zijn dit dingen die tijdens het bouwen nauwelijks tijd kosten, en achteraf een flinke correctieronde vergen.

De overlap met vindbaarheid

Een correcte koppenstructuur helpt een schermlezer navigeren én helpt Google de opbouw van je pagina begrijpen. Beschrijvende linkteksten helpen beide. Alt-teksten maken je afbeeldingen vindbaar in Google Afbeeldingen. Ondertiteling maakt video doorzoekbaar. Toegankelijkheid en SEO zijn geen aparte trajecten; ze delen een groot deel van hun checklist.

Wat het kost

Vanaf het begin meenemen kost weinig extra: het zit vooral in ontwerpkeuzes en zorgvuldig bouwen. Wij rekenen er geen toeslag voor, omdat het onderdeel is van hoe we werken. Achteraf een bestaande website naar niveau AA brengen is een ander verhaal, en die kosten hangen sterk af van hoe de site is opgebouwd.

Wil je weten hoe je huidige website ervoor staat? Begin met een toetsenbordtest: leg je muis weg en probeer met alleen de Tab-toets een formulier op je site in te vullen. Loop je vast, dan lopen je bezoekers daar ook op vast.

Wij bouwen standaard op WCAG 2.2 niveau AA, ook voor opdrachtgevers die er niet toe verplicht zijn. Lees meer over onze aanpak van webdesign of leg je situatie aan ons voor.